Plik z dzisiejszą datą nie dowodzi, że masz działającą kopię bazy. Backup bazy w Bashu powinien sprawdzić powodzenie eksportu, odróżnić plik częściowy od gotowego i umożliwić odtworzenie danych. Harmonogram jest dopiero ostatnim krokiem.
Przykład dotyczy PostgreSQL i formatu custom programu pg_dump. Pokazuje mały skrypt z blokadą równoległych uruchomień. Nie obejmuje wszystkich baz na serwerze, plików aplikacji ani pełnego odtwarzania infrastruktury.
Co dokładnie obejmuje kopia
pg_dump eksportuje pojedynczą bazę. Natomiast globalne role i inne elementy klastra wymagają osobnego planu. Pliki przesyłane przez użytkowników także nie stają się częścią eksportu SQL tylko dlatego, że aplikacja zapisuje ich nazwy w tabeli.
Określ dopuszczalną utratę danych oraz czas potrzebny na przywrócenie usługi. Dzienny eksport może oznaczać utratę zmian od ostatniej kopii. Jeśli potrzebujesz odtwarzania do konkretnego momentu, konieczna jest inna strategia, obejmująca odpowiednie kopie fizyczne i archiwizację WAL.
Nie kopiuj bezpośrednio aktywnego katalogu danych jako zamiennika poprawnej kopii. Zasady trwałości w kontenerach rozwija poradnik o wolumenach.
Przygotuj konto i narzędzia
Na maszynie wykonującej eksport potrzebujesz klienta PostgreSQL, Bash, flock, mktemp i sha256sum. Sprawdź wersję pg_dump oraz zgodność z serwerem. Starszy klient nie jest właściwym sposobem eksportowania dowolnie nowszej bazy.
Konto musi mieć uprawnienia do obiektów objętych kopią. Nie zakładaj, że odczyt jednej tabeli oznacza możliwość wykonania kompletnego eksportu. Zweryfikuj ostrzeżenia programu na rzeczywistej strukturze.
Poświadczenia można dostarczyć przez plik haseł PostgreSQL. Na systemach uniksowych wymaga on ograniczonych uprawnień, typowo 0600. Nie wpisuj hasła bezpośrednio do crontaba. Rozdziel też katalog kopii od publicznego katalogu strony.
Skrypt eksportu
Zapisz jako backup.sh:
#!/usr/bin/env bash
set -Eeuo pipefail
umask 077
: "${PGDATABASE:?Set PGDATABASE}"
: "${BACKUP_DIR:?Set BACKUP_DIR}"
mkdir -p "$BACKUP_DIR"
exec 9>"$BACKUP_DIR/.backup.lock"
flock -n 9 || { echo 'Backup already running' >&2; exit 75; }
temporary=$(mktemp "$BACKUP_DIR/.dump.XXXXXXXX")
trap 'rm -f -- "$temporary"' EXIT
pg_dump --no-password --format=custom --file="$temporary" "$PGDATABASE"
test -s "$temporary"
pg_restore --list "$temporary" >/dev/null
target="$BACKUP_DIR/backup-$(date -u +%Y%m%dT%H%M%SZ)-$$.dump"
mv -- "$temporary" "$target"
sha256sum "$target" >"$target.sha256"
printf 'Backup written: %s\n' "$target"
Skrypt wymaga ustawienia PGDATABASE i BACKUP_DIR. Parametry połączenia, np. PGHOST, PGPORT, PGUSER i PGPASSFILE, dostarcz zgodnie z własnym środowiskiem. Uruchamiaj go jako konto z prawem zapisu wyłącznie do właściwego katalogu kopii.
PGDATABASE=app BACKUP_DIR=/home/backup/copies bash /home/backup/jobs/backup.sh
To przykład ścieżek, które musisz wcześniej przygotować. Bez PGHOST klient może korzystać z lokalnego gniazda, zależnie od środowiska. Nie pomyl go z połączeniem do zdalnego serwera.
Dlaczego plik tymczasowy i blokada
Eksport powstaje pod nazwą tymczasową w katalogu docelowym. Dopiero po sukcesie programu i kontroli archiwum otrzymuje końcową nazwę .dump. Dzięki temu odbiorca nie powinien pomylić trwającego zapisu z gotową kopią.
flock nie dopuszcza drugiego procesu używającego tej samej blokady. Kod 75 oznacza tutaj zajęte zadanie i powinien być rozpoznawany przez monitoring. Natomiast plik blokady nie zawiera informacji o powodzeniu backupu.
Suma SHA-256 pomaga wykryć zmianę pliku podczas kopiowania lub przechowywania. Nie dowodzi jednak poprawności danych i nie zapewnia szyfrowania. Jeżeli zapis sumy nie powiedzie się po utworzeniu archiwum, całe uruchomienie nadal zakończy się błędem, a gotowy plik może już istnieć.
Nie ma tu automatycznego kasowania starych kopii. Retencję dodaj dopiero po sprawdzeniu, które pliki są kompletne i co znajduje się poza hostem. Bezpieczniej zachować starą kopię niż usunąć ją na podstawie błędnego wzorca nazwy.
Odtwórz do nowej bazy
Lista obiektów z pg_restore --list potwierdza, że narzędzie potrafi odczytać archiwum. Pełny test wymaga odtworzenia do osobnego celu:
createdb --no-password restore_check
pg_restore --no-password --exit-on-error --single-transaction \
--dbname=restore_check /sciezka/do/backup.dump
Wykonuj to wyłącznie w odizolowanym środowisku testowym, z jednoznacznie ustawionym połączeniem. Nie wskazuj produkcyjnej bazy. Polecenie createdb wymaga odpowiednich praw, a odtwarzanie musi uwzględniać właścicieli i role.
W rzeczywistym teście przygotowano dwa rekordy w PostgreSQL 16, wykonano eksport custom i odtworzono je do oddzielnej bazy. Sprawdzono również wykonanie pokazanego skryptu oraz odczyt jego archiwum. To mały test mechanizmu, nie pomiar czasu odtwarzania dużej aplikacji.
Po odtworzeniu sprawdzaj nie tylko liczbę tabel. Wykonaj kontrolne zapytanie, sprawdź relacje i uruchom test aplikacji na kopii. Przydatne komendy zbiera ściąga SQL.
Dodaj harmonogram dopiero po próbie ręcznej
Najpierw uruchom skrypt w takim samym środowisku i na takim samym koncie, jakiego użyje harmonogram. Cron ma ograniczone środowisko i nie musi widzieć twojej interaktywnej konfiguracji powłoki.
W małym skrypcie uruchamiającym ustaw jawnie ścieżki oraz niesekretne parametry. Harmonogram powinien wywołać ten plik i zapisać wyjście diagnostyczne. Składnię terminu możesz przygotować w generatorze cron, a pułapki opisuje poradnik crona.
Kontroluj ostatnią poprawną kopię i ostatni udany test odtwarzania. Alarm oparty wyłącznie na istnieniu procesu nie wykryje zadania, które w ogóle nie wystartowało.
Przechowuj kopię poza źródłowym serwerem
Archiwum na tym samym dysku chroni przed częścią pomyłek, ale nie przed utratą całego hosta. Zaplanuj transfer poza serwer, odpowiednie szyfrowanie i ograniczone uprawnienia do magazynu.
Odbiorca kopii nie powinien nadawać zadaniu niepotrzebnego prawa do usunięcia wszystkich historycznych wersji. Sprawdź też, czy potrafisz odzyskać klucze i hasła potrzebne do odtworzenia, gdy główny serwer jest niedostępny.
Gotowy punkt odniesienia stanowi konfiguracja kopii PostgreSQL. Jeżeli proces obejmuje kilka integracji, porównaj cron i n8n, ale zachowaj niezależny test samego archiwum.
Najczęstsze pytania
Czy pg_dump kopiuje wszystkie bazy i użytkowników?
Nie. Eksportuje jedną bazę. Obiekty globalne i pozostałe dane wymagają osobnego planu.
Czy pg_restore -list wystarcza do kontroli backupu?
Nie. To kontrola odczytu archiwum. Potrzebujesz również odtworzenia do osobnego środowiska i sprawdzenia działania danych.
Czy suma SHA-256 szyfruje kopię?
Nie. Pomaga porównać integralność pliku. Poufność wymaga osobnego mechanizmu i ochrony klucza.
Kiedy można kasować stare kopie?
Po wdrożeniu jawnej retencji i sprawdzeniu dostępności innych poprawnych wersji. Nie usuwaj ostatniej dobrej kopii dlatego, że nowy proces utworzył plik.
Źródła
- pg_dump i format custom, PostgreSQL Documentation.
- pg_restore, PostgreSQL Documentation.
- Eksport i odtwarzanie SQL, PostgreSQL Documentation.
- Plik haseł, PostgreSQL Documentation.
- Blokada flock, util-linux.
- Harmonogram crontab, Cronie.
Data publikacji: 09.11.2026.

Dyskusja